Trong bối cảnh pháp luật mới hướng tới minh bạch, thống nhất số liệu tài chính, việc lập báo cáo tài chính hợp nhất (BCTCHN) trở nên quan trọng — đặc biệt theo quy định mới nhất tại Thông tư 108/2025/TT-BTC. Với dịch vụ kế toán chuyên nghiệp, doanh nghiệp và các đơn vị có đơn vị kế toán trực thuộc có thể yên tâm tuân thủ đúng chuẩn mực.
Contents
- 1 Vì sao phải lập báo cáo tài chính hợp nhất theo Thông tư 108/2025/TT-BTC
- 2 Nguyên tắc và yêu cầu lập báo cáo tài chính hợp nhất từ 01/01/2026
- 2.1 Tổng hợp đầy đủ số liệu từ các đơn vị trực thuộc
- 2.2 Sử dụng mẫu biểu thống nhất theo quy định
- 2.3 Thống nhất chính sách kế toán trong toàn đơn vị
- 2.4 Chuyển đổi số liệu ngoại tệ
- 2.5 Nguyên tắc tổng hợp và loại trừ giao dịch nội bộ
- 2.6 Mở sổ kế toán riêng phục vụ việc hợp nhất
- 2.7 Đảm bảo tính trung thực và minh bạch
- 3 Vai trò của dịch vụ kế toán trong việc lập báo cáo tài chính hợp nhất
Vì sao phải lập báo cáo tài chính hợp nhất theo Thông tư 108/2025/TT-BTC
Thông tư 108/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, áp dụng cho các đơn vị kế toán cấp trên có đơn vị kế toán trực thuộc như cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị – xã hội.
Mục tiêu của quy định này là đảm bảo số liệu tài chính được tổng hợp đồng bộ, đầy đủ, loại bỏ giao dịch nội bộ, phản ánh trung thực tài sản, nợ phải trả, doanh thu, chi phí và luồng tiền, từ đó nâng cao tính minh bạch trong quản lý tài chính.
Nguyên tắc và yêu cầu lập báo cáo tài chính hợp nhất từ 01/01/2026
Theo quy định tại Thông tư 108/2025/TT-BTC, khi lập báo cáo tài chính hợp nhất, các đơn vị kế toán cấp trên cần tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc và yêu cầu sau:
Tổng hợp đầy đủ số liệu từ các đơn vị trực thuộc
Báo cáo tài chính hợp nhất phải bao gồm toàn bộ thông tin từ báo cáo tài chính hoặc báo cáo tài chính hợp nhất của tất cả các đơn vị trực thuộc. Các chỉ tiêu về tài sản, nợ phải trả, tài sản thuần, doanh thu, chi phí, luồng tiền phải được trình bày như báo cáo của một đơn vị kế toán độc lập.
Sử dụng mẫu biểu thống nhất theo quy định
Các mẫu biểu báo cáo tài chính hợp nhất phải được lập theo đúng mẫu trong Thông tư 108/2025/TT-BTC, phù hợp với đặc thù của các đơn vị hành chính, sự nghiệp. Trường hợp pháp luật chuyên ngành không có quy định khác, bắt buộc áp dụng mẫu biểu này.
Thống nhất chính sách kế toán trong toàn đơn vị
Trường hợp các đơn vị kế toán trực thuộc đang áp dụng chính sách kế toán khác với đơn vị cấp trên thì phải thực hiện điều chỉnh theo chính sách kế toán chung để đảm bảo tính nhất quán. Việc hướng dẫn và chịu trách nhiệm chuyển đổi thuộc về đơn vị kế toán cấp trên.
Chuyển đổi số liệu ngoại tệ
Nếu đơn vị kế toán trực thuộc sử dụng đơn vị tiền tệ khác với đơn vị kế toán cấp trên, khi hợp nhất phải thực hiện chuyển đổi toàn bộ số liệu sang đồng Việt Nam theo tỷ giá thực tế, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Nguyên tắc tổng hợp và loại trừ giao dịch nội bộ
Các chỉ tiêu trên báo cáo tình hình tài chính, báo cáo kết quả hoạt động và báo cáo thay đổi tài sản thuần được lập trên cơ sở cộng hợp số liệu từ các đơn vị trực thuộc.
Toàn bộ các giao dịch nội bộ phát sinh trong phạm vi hợp nhất phải được loại trừ hoàn toàn.
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất được lập theo phương pháp gián tiếp, chỉ phản ánh luồng tiền với các đối tượng bên ngoài, không phản ánh luồng tiền nội bộ.
Mở sổ kế toán riêng phục vụ việc hợp nhất
Đơn vị kế toán cấp trên phải mở sổ kế toán riêng để phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến việc lập báo cáo tài chính hợp nhất theo đúng quy định.
Đảm bảo tính trung thực và minh bạch
Số liệu và nội dung trình bày trên báo cáo tài chính hợp nhất phải đảm bảo tính khách quan, trung thực, rõ ràng và có hệ thống. Thuyết minh báo cáo phải đầy đủ, đúng nội dung và được công khai theo quy định.
Nghiêm cấm mọi hành vi can thiệp, làm thay đổi thông tin, số liệu sau khi đã nộp hoặc công khai. Trường hợp cần điều chỉnh, phải thực hiện theo đúng trình tự pháp luật quy định.
Vai trò của dịch vụ kế toán trong việc lập báo cáo tài chính hợp nhất
Việc áp dụng các quy định mới từ 01/01/2026 đặt ra nhiều thách thức đối với các đơn vị có nhiều đơn vị trực thuộc hoặc có giao dịch nội bộ phức tạp.
Sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp giúp doanh nghiệp và đơn vị:
- Tổng hợp, kiểm tra và chuẩn hóa số liệu từ các đơn vị trực thuộc
- Hỗ trợ loại trừ giao dịch nội bộ, xử lý chênh lệch và chuyển đổi ngoại tệ
- Đảm bảo báo cáo lập đúng mẫu, đúng nguyên tắc và đúng thời hạn
- Giảm thiểu rủi ro sai sót, vi phạm quy định pháp luật về kế toán
Từ ngày 01/01/2026, việc lập báo cáo tài chính hợp nhất theo Thông tư 108/2025/TT-BTC là yêu cầu bắt buộc đối với các đơn vị kế toán cấp trên có đơn vị trực thuộc.
Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định, hạn chế sai sót và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, việc sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp từ Kế Toán TN là giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp và đơn vị hành chính, sự nghiệp.
