Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ, tài sản mã hóa đang trở thành một lĩnh vực mới thu hút nhiều doanh nghiệp và nhà đầu tư. Để quản lý hiệu quả các hoạt động này, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 15/2026/TT-BTC hướng dẫn nguyên tắc kế toán đối với các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.
Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ tài chính, sàn giao dịch tài sản số hay đơn vị cung cấp nền tảng phát hành tài sản mã hóa, việc nắm rõ quy định kế toán là vô cùng quan trọng. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp lựa chọn dịch vụ kế toán chuyên nghiệp để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật và tối ưu hoạt động tài chính.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên tắc kế toán đối với tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa theo Thông tư 15/2026/TT-BTC.
Tổng quan về Thông tư 15/2026/TT-BTC
Thông tư 15/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành nhằm hướng dẫn nguyên tắc kế toán đối với các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam trong thời gian thí điểm theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP.
Thông tư áp dụng cho các đối tượng gồm:
- Tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa
- Tổ chức phát hành tài sản mã hóa
- Nhà đầu tư trong nước là tổ chức
Những tổ chức này phải tuân thủ Luật Kế toán, chuẩn mực kế toán Việt Nam và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành khi ghi sổ, lập và trình bày báo cáo tài chính.
Ngoài ra, việc hạch toán kế toán phải thực hiện theo Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC và các quy định bổ sung tại Thông tư 15/2026/TT-BTC.
Đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp doanh nghiệp hoạt động minh bạch và đảm bảo quản lý tài chính đúng quy định.
Nguyên tắc kế toán đối với tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa
Theo Điều 5 Thông tư 15/2026/TT-BTC, các tổ chức cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa phải thực hiện các nguyên tắc kế toán cơ bản sau:
Contents
1. Ghi nhận doanh thu từ dịch vụ tài sản mã hóa
Doanh thu từ các hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa được ghi nhận vào tài khoản “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”.
Các loại dịch vụ có thể bao gồm:
- Tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa
- Lưu ký tài sản mã hóa
- Cung cấp nền tảng phát hành tài sản mã hóa
- Các dịch vụ hỗ trợ giao dịch khác
Doanh thu phải được theo dõi chi tiết theo từng loại dịch vụ và từng hoạt động nghiệp vụ nhằm đảm bảo tính minh bạch và phục vụ công tác quản lý tài chính.
Ngoài ra, doanh nghiệp cần:
- Theo dõi chi tiết các khoản nợ phải thu
- Phân loại công nợ theo từng đối tượng
- Lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định pháp luật
Những yêu cầu này đòi hỏi doanh nghiệp phải có hệ thống kế toán chính xác và đội ngũ chuyên môn cao.
- Nguyên tắc kế toán đối với hoạt động lưu ký tài sản mã hóa
Đối với dịch vụ lưu ký tài sản mã hóa, Thông tư quy định rõ việc quản lý và hạch toán tài sản phải tách biệt giữa khách hàng và doanh nghiệp.
Cụ thể:
- Tiền và tài sản mã hóa của khách hàng phải được quản lý riêng biệt
- Không được ghi nhận tài sản mã hóa của khách hàng là tài sản của tổ chức cung cấp dịch vụ
- Phải theo dõi chi tiết theo từng khách hàng và từng loại tài sản mã hóa
Điều này giúp bảo đảm tính minh bạch và tránh rủi ro pháp lý trong trường hợp xảy ra tranh chấp hoặc biến động thị trường.
Ngoài ra, các thông tin liên quan đến tài sản lưu ký của khách hàng cần được thuyết minh rõ ràng trong báo cáo tài chính để phục vụ công tác kiểm tra và giám sát.
- Hạch toán hoạt động tự doanh tài sản mã hóa
Trong một số trường hợp, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa có thể thực hiện hoạt động tự doanh. Khi đó:
- Doanh thu và chi phí liên quan đến hoạt động tự doanh được hạch toán tương tự như hoạt động kinh doanh chứng khoán
- Tuy nhiên việc hạch toán này chỉ mang tính chất kế toán, không có nghĩa tài sản mã hóa được coi là chứng khoán
Quy định này nhằm đảm bảo phương pháp kế toán phù hợp với bản chất giao dịch mà vẫn giữ đúng định nghĩa pháp lý của tài sản mã hóa.
Nguyên tắc kế toán đối với tổ chức phát hành tài sản mã hóa
Thông tư cũng quy định cách hạch toán đối với các tổ chức phát hành tài sản mã hóa.
Cụ thể, tổ chức phát hành phải căn cứ vào bản chất nghĩa vụ phát sinh từ tài sản mã hóa để xác định phương pháp kế toán phù hợp.
Ví dụ:
- Nếu tài sản mã hóa mang bản chất huy động vốn → hạch toán tương tự khoản vay
- Nếu tài sản mã hóa mang bản chất cung cấp dịch vụ → ghi nhận theo doanh thu dịch vụ
Việc xác định đúng bản chất giao dịch sẽ giúp doanh nghiệp lập báo cáo tài chính chính xác và minh bạch hơn.
Nguyên tắc kế toán đối với nhà đầu tư tổ chức
Đối với nhà đầu tư là tổ chức, hoạt động mua bán tài sản mã hóa được hạch toán tương tự như hoạt động đầu tư tài chính.
Cách hạch toán phụ thuộc vào mục đích nắm giữ tài sản, ví dụ:
- Đầu tư ngắn hạn
- Đầu tư dài hạn
- Giao dịch thương mại
Từ đó doanh nghiệp lựa chọn phương pháp ghi nhận và đánh giá tài sản phù hợp với chế độ kế toán doanh nghiệp.
Vai trò của dịch vụ kế toán đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài sản mã hóa
Việc áp dụng đúng quy định kế toán trong lĩnh vực tài sản mã hóa khá phức tạp vì liên quan đến:
- Công nghệ tài chính
- quy định pháp luật mới
- phương pháp ghi nhận tài sản đặc thù
Do đó, nhiều doanh nghiệp lựa chọn dịch vụ kế toán chuyên nghiệp để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.
Một đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán có thể hỗ trợ:
1. Tư vấn áp dụng chuẩn mực kế toán mới
Các chuyên gia kế toán sẽ giúp doanh nghiệp hiểu và áp dụng đúng quy định tại Thông tư 15/2026/TT-BTC.
2. Thiết lập hệ thống kế toán phù hợp
Xây dựng hệ thống sổ sách, tài khoản và quy trình kế toán phù hợp với hoạt động tài sản mã hóa.
3. Lập báo cáo tài chính đúng chuẩn
Đảm bảo báo cáo tài chính phản ánh trung thực và đầy đủ tình hình tài chính của doanh nghiệp.
4. Kiểm soát rủi ro pháp lý
Việc hạch toán sai có thể dẫn đến rủi ro về thuế hoặc vi phạm pháp luật. Dịch vụ kế toán sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế những rủi ro này.
Khi nào doanh nghiệp nên sử dụng dịch vụ kế toán?
Doanh nghiệp nên cân nhắc sử dụng dịch vụ kế toán trong các trường hợp sau:
- Doanh nghiệp mới thành lập chưa có bộ phận kế toán riêng
- Công ty hoạt động trong lĩnh vực công nghệ tài chính hoặc tài sản số
- Doanh nghiệp cần tối ưu chi phí vận hành
- Cần đảm bảo báo cáo tài chính và hồ sơ kế toán đúng quy định
Việc thuê dịch vụ kế toán giúp doanh nghiệp tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi, đồng thời vẫn đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật.
Thông tư 15/2026/TT-BTC đã đưa ra các nguyên tắc kế toán quan trọng đối với các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Theo đó, doanh nghiệp cần:
- Tuân thủ Luật Kế toán và chuẩn mực kế toán Việt Nam
- Ghi nhận doanh thu dịch vụ tài sản mã hóa đúng tài khoản kế toán
- Quản lý tách biệt tài sản của khách hàng với tài sản doanh nghiệp
- Hạch toán hoạt động tự doanh và đầu tư tài sản mã hóa đúng quy định
Trong bối cảnh các quy định về tài sản số ngày càng hoàn thiện, việc sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả, minh bạch và giảm thiểu rủi ro pháp lý.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang hoạt động trong lĩnh vực tài sản số hoặc cần tư vấn kế toán chuyên sâu, hãy cân nhắc lựa chọn dịch vụ kế toán uy tín để được hỗ trợ toàn diện. Liên hệ ngay Kế Toán TN để được tư vấn dịch vụ kế toán chuyên nghiệp, hỗ trợ áp dụng đúng quy định kế toán mới theo Thông tư 15/2026/TT-BTC và tối ưu hệ thống sổ sách, báo cáo tài chính cho doanh nghiệp.
