Trong hệ thống kế toán doanh nghiệp hiện hành, Tài khoản 515 – Doanh thu hoạt động tài chính là một trong những tài khoản phản ánh các khoản doanh thu tài chính phát sinh trong kỳ kế toán. Việc hiểu rõ mục đích sử dụng và cách hạch toán tài khoản này theo quy định pháp luật là rất quan trọng đối với các doanh nghiệp, đặc biệt khi doanh nghiệp đang tìm kiếm dịch vụ kế toán chuyên nghiệp để tối ưu hóa quản lý tài chính và tuân thủ pháp luật.
Contents
Tài khoản 515 dùng để phản ánh điều gì?
Theo Phụ lục II của Thông tư 99/2025/TT-BTC, tài khoản 515 được sử dụng để phản ánh doanh thu từ hoạt động tài chính, bao gồm các khoản sau:
- Tiền lãi phát sinh từ lãi tiền gửi ngân hàng, lãi cho vay, lãi từ các khoản đầu tư tài chính, lãi bán hàng trả chậm và trả góp.
- Cổ tức và lợi nhuận được chia từ các khoản đầu tư mà doanh nghiệp nắm giữ.
- Doanh thu hoạt động tài chính khác, như chiết khấu thanh toán được hưởng, phần chênh lệch từ các giao dịch mua bán lại trái phiếu Chính phủ hoặc các khoản chênh lệch giá khác liên quan đến chứng khoán và công cụ tài chính.
Điểm mấu chốt là tài khoản này chỉ phản ánh doanh thu, không phải chi phí, và các số liệu được ghi nhận vào tài khoản phải dựa trên các chứng từ, bằng chứng pháp lý đầy đủ. Điều này giúp doanh nghiệp dễ dàng xác định chính xác kết quả kinh doanh và phục vụ việc lập báo cáo tài chính đúng quy định.
Nguyên tắc và cách hạch toán tài khoản 515 theo Thông tư 99
Việc hạch toán tài khoản 515 cần tuân thủ chuẩn mực kế toán và quy định hiện hành. Dưới đây là tổng hợp các nghiệp vụ kinh tế điển hình kèm cách ghi sổ được hướng dẫn theo Thông tư 99:
Doanh thu cổ tức, lợi nhuận được chia
Khi doanh nghiệp nhận được cổ tức từ khoản đầu tư tài chính:
- Nếu cổ tức bao gồm phần lãi đầu tư phát sinh trước và sau khi doanh nghiệp mua đầu tư, kế toán phải phân bổ số tiền này cho đúng giai đoạn trước và sau khi góp vốn.
- Phần lợi nhuận được chia phát sinh sau khi doanh nghiệp đầu tư ghi nhận vào tài khoản 515.
- Khi nhận tiền cổ tức bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản, kế toán ghi:
Nợ TK 111/112 – Tiền mặt hoặc Tiền gửi ngân hàng
Có TK 138 – Phải thu khác (trước khi thu tiền)
Sau đó phân bổ vào các tài khoản liên quan, trong đó phần doanh thu sẽ được ghi vào TK 515.
Doanh thu từ lãi đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
Đối với các khoản đầu tư tạo ra lãi mà doanh nghiệp chắc chắn sẽ thu được, kế toán thực hiện:
Nợ TK 128/131 – Khoản đầu tư đang nắm giữ hoặc phải thu khách hàng
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính
Đây là bút toán ghi nhận doanh thu lãi nợ định kỳ theo thời gian phát sinh.
Nhượng bán, thu hồi khoản đầu tư
Khi doanh nghiệp bán hoặc thu hồi khoản đầu tư tài chính:
- Nếu có lãi từ việc nhượng bán, doanh thu này được ghi nhận vào TK 515.
- Ngược lại nếu có lỗ, sẽ ghi vào chi phí tương ứng.
Ghi nhận nghiệp vụ này đảm bảo doanh thu tài chính được phản ánh đúng tại kỳ kế toán phát sinh.
Doanh thu lãi từ bán hàng trả chậm hoặc trả góp
Trong trường hợp doanh nghiệp bán sản phẩm theo hình thức trả chậm/trả góp, phần lãi phát sinh từ việc bán hàng trả góp được ghi nhận định kỳ vào tài khoản 515. Ghi nhận này giúp doanh nghiệp phân biệt rõ giữa doanh thu bán hàng và doanh thu tài chính từ lãi.
Vai trò của tài khoản 515 trong quản lý tài chính doanh nghiệp
Việc ghi nhận đúng các khoản doanh thu tài chính không chỉ giúp doanh nghiệp phản ánh chính xác kết quả kinh doanh, mà còn là căn cứ quan trọng để tính thuế, lập báo cáo tài chính hợp lệ và phục vụ quản trị nội bộ. Các doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp có giao dịch tài chính phức tạp nên áp dụng đúng nguyên tắc kế toán tài khoản 515 để tránh sai sót và rủi ro pháp lý.
Tại sao doanh nghiệp nên sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp?
Đối với các doanh nghiệp hiện nay, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, quản lý sổ sách kế toán nội bộ theo đúng chuẩn mực kế toán là một thách thức lớn. Việc hiểu và áp dụng chính xác các quy định như hạch toán tài khoản 515 theo Thông tư 99 đòi hỏi kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm thực tiễn.
Đó là lý do các doanh nghiệp nên cân nhắc lựa chọn dịch vụ kế toán chuyên nghiệp để đảm bảo:
- Sổ sách được lập và quản lý đúng chuẩn mực kế toán Việt Nam.
- Mọi nghiệp vụ tài chính, bao gồm doanh thu tài chính, được ghi chép chính xác theo Thông tư 99.
- Hạn chế sai sót trong kê khai thuế và báo cáo tài chính.
- Doanh nghiệp tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi thay vì xử lý các vấn đề kế toán phức tạp.
Dịch vụ kế toán uy tín không chỉ giúp đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn giúp tối ưu hóa hiệu quả hoạt động tài chính, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho doanh nghiệp.
Tài khoản 515 là một công cụ kế toán quan trọng phản ánh doanh thu hoạt động tài chính – bao gồm các khoản lãi, cổ tức và các khoản doanh thu tài chính khác. Việc hạch toán chính xác theo quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC không chỉ giúp báo cáo tài chính chính xác mà còn giúp doanh nghiệp tự tin trong quản lý tài chính và tuân thủ pháp luật hiện hành.
Đối với doanh nghiệp muốn tối ưu hóa quy trình kế toán và giảm thiểu rủi ro kế toán – thuế, lựa chọn dịch vụ kế toán chuyên nghiệp từ Kế Toán TN là bước đi chiến lược giúp đảm bảo tính chính xác, minh bạch và an toàn cho hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
